Na czas romantyzmu przypadła twórczość jednego z najwszechstronniejszych i najoryginalniejszych artystów polskich, Cypriana Norwida (1821 – 1883), poety, dramatopisarza, prozaika, malarza, rzeźbiarza i rysownika. Chodź generacyjnie był związany z drugim pokoleniem romantyków (niemal rówieśnik Ulejskiego, Lenartowicza, Syrokomli), trzeba o nim mówić jako o twórcy osobnym, którego niemal cały dorobek wyrósł z polemiki z głównymi założeniami rodzimego romantyzmu: mesjanistyczną wizją historii, tyrtejskim modelem poezji, spirytualizmem, ideami buntu rewolucji, prymatem racji narodowych nad racjami jednostki. Próba przewartościowanie tego dość trwałego zespołu przekonań skazywała Norwida na nieuchronną samotność i niezrozumienie, tak ze strony współczesnych poetów, jak i publiczności literackiej, wychowanej na twórczości wieszczów. O ostatecznym odrzuceniu pisarza przez współczesnych przesądziła awangardowa poetyka jego dzieł, biegunowo odległa od typowych wzorców romantycznych. Ostatnie swe lata Norwid przeżył w poczuciu całkowitego odrzucenia. W 1877 roku pozbawiony środków do życia zamieszkał w podparyskim Ivry, zakładzie św. Kazimierza przeznaczonym dla polskich sierot i weteranów. Tam też zmarł.