W literaturze dojrzałego pozytywizmu powieść tendencyjna ustąpiła miejsca powieści realistycznej o charakterze społeczno – obyczajowej, nawiązującej do wzorców m. in. Balzaca, Dickensa, Turgieniewa i Lwa Tołstoja. Spośród kilku jej odmian największe ambicje zdradzała tak zwana powieść synteza, dająca wielowątkową panoramę społeczeństwa, na tle której rozgrywał się dramat jednostkowego bohatera. Tak zarysowany gatunek zdominował literaturę lat 80 XIX wieku, a jego najwybitniejsze realizację odnaleźć można w pisarstwie Bolesława Prusa. Urodzony w 1847 roku w Hrubieszowie, pisarz naprawdę nazywał się Aleksander Głowacki. Pseudonim literacki – Bolesław Prus – przyjął w 1872 roku. Jako szesnastolatek wziął udział w Powstaniu Styczniowym, ranny, trafił do lubelskiego więzienia. W latach 1866 – 69 studiował na wydziale matematyczno – fizycznym Warszawskiej Szkoły Głównej, skąd przeniósł się do Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa w Puławach. Od początku lat 70 współpracował z licznymi pismami, m. in. z „Muchą”, „Kolcami”, „Niwą”, „Kurierem Warszawskim”. Najwybitniejszym dziełem Prusa okazała się „Lalka” napisana w 1890. Zmarł w 1812 roku w Warszawie i tamże, na Powązkach, został pochowany.