Za najbardziej zaangażowanego społecznie pisarza Młodej polski uznać należy Stefana Żeromskiego (1864 – 1925), wybitnego prozaika, dramaturga i publicystę. Cieszący się niezwykłą popularnością i wielkim autorytetem, zyskał ówcześnie rangę podobną do tej, jaką w czasach Romantyzmu miał Mickiewicz. Jako twórca nieustannie towarzyszył losom narodu, nie rezygnując przy tym z ambicji artystycznych. Z romantykami łączył go szacunek dla walki niepodległościowej, „opętanie polskością”, zbliżony rodzaj ekspresji twórczej. Z pozytywistami – wyczulenie na krzywdę społeczną oraz etos pisarza społecznika – Żeromski był ponadto piewcą ulotnej „ urody życia”, sensualistą, po mistrzowsku utrwalającym chwilowe stany ducha, wrażenia i porywy serca swych bohaterów. Jego powieści uchodzić mogą za wzorcowy przykład liryzacji prozy. Lata I wojny światowej spędził w Zakopanym, bezskutecznie próbując wstąpić do legionów Piłsudskiego. Doświadczenia tego okresu odzwierciedliły się w trylogii powieściowej „Walka z szatanem” („Nawracanie Judasza” i „Zamieć” – 1916 r., i „Charitas” – 1919r.), będące kolejnym już wariantem dzieła o społeczniku, który podejmuje samotną walkę ze złem świata. W ten sposób pisarz zamknął młodopolski okres swojej twórczości.